Przyroda

Roślinność

Obszar gminy Zawadzkie w związku z dość znacznym zróżnicowaniem siedlisk, obfituje w chronione i rzadkie gatunki roślin. Związane jest to między innymi z faktem położenia obszaru gminy na zróżnicowanym geomorfologicznie terenie z wieloma wzniesieniami morenowymi, rozwiniętą granicą polno-leśną, znacznym udziałem powierzchni zalesionych i łąkowych oraz stosunkowo dobrze rozwiniętą siecią hydrograficzną budowaną przez Małą Panew i jej dopływy. W obszarze gminy rzadko występują taksony o znaczeniu ponadregionalnym, zagrożone w skali kraju. Z tego typu gatunków odnotowano jedynie rosiczkę długolistną Drosera anglica, rosnącą na jednym stanowisku, które jest jedynym obecnie istniejącym na Śląsku Opolskim. Wiele gatunków obecnie zagrożonych w skali kraju takich jak sasanki utraciły wszystkie stanowiska na terenie gminy.
Obecnie na terenie gminy Zawadzkie stwierdzono występowanie 29 gatunków roślin prawnie chronionych. Występują tu również gatunki rzadkie w skali województwa, regionu i kraju. Część z nich została umieszczona w "Czerwonej księdze roślin naczyniowych województwa opolskiego".

Lasy

Na obszarze gminy Zawadzkie, cechującej się dużą lesistością, występuje większość zbiorowisk leśnych, charakterystycznych dla terenów nizinnych. W dolinie Małej Panwi spotykane są lasy liściaste. Natomiast na pozostałym terenie dominują bory sosnowe.
Wśród lasów liściastych wiodącą rolę odgrywają grądy subkontynentalne, które występują miejscami na niewielkich powierzchniach w dolinie Małej Panwi. W większości przypadków są to zbiorowiska zubożałe pod względem florystycznym, fragmentarycznie wykształcone i pozbawione gatunków charakterystycznych. Bardzo często ich pochodzenie związane jest z sukcesją łęgów wywołaną zmianami stosunków wodnych. Spotkać w nich można pomnikowe okazy dębów szypułkowych. Są to pozostałości po występujących tu dawniej pierwotnych lasach grądowych i łęgowych. Niestety część z nich już usycha. Dosyć często w dolinie Małej Panwi, jej dopływach i nad brzegami zbiorników wodnych występuje również łęg jesionowo-olszowy, w drzewostanie którego dominuje olsza czarna. Pozostałe typy lasów liściastych występują już na mniejszych powierzchniach. Należą do nich: łęg jesionowo-wiązowy, który zajmuje obecnie niewielkie powierzchnie, tworząc najczęściej razem z grądami niskimi drobnopowierzchniowy kompleks mozaikowy, nadrzeczny łęg wierzbowy występujący obecnie bardzo rzadko, a o jego dawnym liczniejszym tu występowaniu świadczą spotykane dosyć często pojedyncze wierzby: biała i krucha oraz ols porzeczkowy, który należy do rzadkich zbiorowisk leśnych wykształcających się w miejscach zabagnionych, ze stagnacją wody, charakteryzujących się dominacją olszy czarnej w drzewostanie i kępkową strukturą runa. Niewielkie płaty tego zbiorowiska występują w dolinie Małej Panwi na południowy zachód od Zawadzkiego oraz w okolicach Żędowic i Kielczy. Natomiast między Zawadzkiem a Żędowicami stwierdzono występowanie nowego, dotychczas nie opisywanego w literaturze zbiorowiska leśnego - olsu czermieniowego, w którego runie dominuje czermień błotna. W zachodniej części gminy stwierdzono występowanie niewielkich płatów środkowoeuropejskiego acydofilnego lasu dębowego.
Lasy o charakterze borów sosnowych i borów mieszanych zajmują na omawianym terenie największą powierzchnię. W wielu miejscach, zwłaszcza w oddziałach leśnych ze starszym drzewostanem położonym na wydmach w północnej i południowej części gminy, występują dobrze wykształcone suboceaniczne bory świeże z licznymi gatunkami borowymi w runie oraz już na znacznie mniejszych powierzchniach kontynentalne bory mieszane. W bardzo ubogim pod względem florystycznym runie tych lasów dominują różne gatunki jeżyn oraz trzcinnik piaskowy, szczególnie bujnie rozwijające się w partiach nadmiernie prześwietlonych.
W zagłębieniach międzywydmowych stwierdzono występowanie fitocenoz nawiązujących składem florystycznym do śródlądowego boru wilgotnego i sosnowego oraz boru bagiennego. Najlepiej wykształcone płaty tych zbiorowisk zaobserwowano w północnej części gminy, m.in. na północny wschód od Kielczy i na obszarze tzw. Książęcych Stawów.